School Inspection/اسکول انسپکشن

سالہا پیش، اولین پوسٹنگ مہ بحیثیت جونیر انگلش ٹیچر دہ مڈل اسکول کلی خَلی نزدِ کرانی بخیالم دہ مای اگست بود شود۔ کالج میخاندوم۔ تازہ جوان بودوم۔ از خانہ تقریبن یک نم ساعت بلے سائیکل دہ کرانی از مینے باغای انگور سائیکل چلاندہ طرف اسکول مورافتوم۔ واپسی ام امزی راہا طرف خانہ میمادوم۔ تقریبن ہر روز از باغ انگور میخریدوم۔ دہ پہلوی جوی دہ مینے باغ انگور زیاد مزہ میدد۔ نہ نفرت بود نہ تعصب۔ قرار قراری بود۔ دہ دو یا سہ روپیہ یک کلان پوختہ خوشے انگور میخریدوم۔ دہ باغ ازونا دو رقم انگور بود— (1) ہلکا زرد رنگ کشمشی و (2) سیاہ رنگ کلان دانہ دار۔بخاطریکہ خانے مہ دُور بود ازو خاطر از مرضی خو دہ اسکول میمادوم و از مرضی خو مورافتوم۔ یگو پابندی وقت نہ بود۔ سکول زیاد کلان نہ بود۔ قد کمرے ہیڈماسٹر شش کمرہ بود۔ دہ بعض کمرہ ہا دو کلاس یکجای میشیشت۔ تمام کلاسای شی پوختہ بود و ڈیسک دشت۔ کلاسای شی کم تاریک بود بخاطریکہ کلنای شی خیشت چیندہ دوبارہ کور کدہ بود۔ تمام کلاسا برآنڈہ دشت و روی بروی شی کلان غول اولی وری خاکی میدان بود و دہ مینے شی یک کلان سرسبز درختِ توت بود۔ Continue reading

Mobile Phone/موبائل فون

بخیالم 1995/96 بود اولین بار بلے موبائل فون گپ زدوم۔ وقتیکہ گپ زدہ رئي بودوم کم حیران شودوم کہ موبائل فون چتور بغیرِ تار کار دَدہ رئیہ۔ ازی پیش دہ فلما دیدہ بودوم۔ دہ مختلف اخبار ہا و میگزین ہا ام دہ بارے شی خاندہ بودوم مگہ استعمال نکدہ بودوم۔ موبائل فون او زمان مثلِ خشت وری کلان بود و یک اینٹینہ (Antenna) ام بلے سر شی بود۔
1997/98 وقتیکہ دہ Pakistan Press International کار کدو شروع کدوم موبائل فون او زمان تقریبن دہ پیشِ ہر جرنلسٹ بود۔ بخاطریکہ کلان بود دہ جیب نموشود ازوخاطر اکثر ازونا دہ یک بغلِ پتلون خو موبائل رہ سخت موکد و بیشتر جرنلسٹ ہا قصتن ای کار رہ موکد تا مردم رہ نشان بیدیہ کہ اونا یک قابل و مصروف جرنلسٹ استہ۔
موبائل فون او زمان بسیار دہ تیزی دہ بین مردم مقبول شودہ رئي بود۔ دہ علمدار روڈ ام تعدادِ موبائل زیاد شودہ رئي بود و بسیار زود یک سٹیٹس سیمبل جور شودہ رئي بود۔ نفرائیکہ پیسہ دشت اونا زود موبائل فون خریدو شروع کد تا مردم رہ نشان بیدیہ کہ اونا ام یک کلان و موتبر شخصیت استہ۔
ما دہ یاد مہ استہ۔ اکثر مردم او زمان موبائل فون رہ برای مختلف روانی مقاصد استعمال موکد۔ مثلن، یک رفیق مہ تازہ شیرنی خوری شی شودہ بود۔ خُسر شی اونا رہ دہ خانے خو اولین بار برای نان خوردو یعنی پائ وازی کوئ کدہ بود۔ بیگای شی از خانے خُسر رفتو پیشتر، اونا پیش یک رفیق مہ زاری کد کہ اونا رہ ایمشاؤ تقریبن ساعتای نو وقتِ نان خوردو بلے موبائل شی یک دفعہ ضرور زنگ دییہ تا بلے خانوارِ خُسر یک خوب مثبت اثر بوفتہ۔
شمو یقین کین، بعض مردم بیگاہ وقتیکہ از خانہ بور موشود چند نفرا رہ سرِ گلی (کوچہ) غئیدیکہ مینگرنید موبائل فون رہ از جیب خو بور موکد دوبارہ دہ خانہ زنگ میزد و دہ آوازِ بلند گپ موگوفت کہ از دکان بابے قربان ماس بیاروم یا نہ۔
غئیدیکہ دہ علمدار روڈ ہائ اسکول درس میددوم دہ اونجی ام بعض استادہا برای ازی کہ موبائل خو نشان بیدیہ رفیقای خو موگفت کہ فلان وقت اونا رہ دہ کلاس مِس کال بیدیہ تا بلے بچہای سکول یک خوب ایمپریشن بوفتہ۔ Continue reading

Nazar/نذر

اونا از کنارے علمدار روڈ تیز تیز پیادہ طرف خانہ رئي بود۔ روز غروب شودہ بود۔ تپشِ گرمی ام کم شودہ بود۔ تاریکی امند امند بلے علمدار روڈ زیاد شودہ رئي بود۔ کنارے سرک زیاد شلوغ بود۔ ریڈیای میوہ ہر دو طرفِ سرک ایستاد بود مردم میوہ خریدہ رئي بود۔ غُور غُورِ موٹر سائیکل ہا و موٹرہا ام دہ بلے سرک زیاد شودہ رئي بود۔ آوازای تلاوت ام از چار طرف امدہ رئي بود۔ دکانای علمدار روڈ بند شودہ رئي بود۔ ہر کس کوشش کدہ رئي بود کہ زود خانہ بیرسہ تا دہ قراری روزے خو واز کنہ۔ Continue reading

The Goat/بوز

سالہا پیش، غئیدیکہ دہ پرائمری اسکول میخاندوم دہ خانے مو یک ریزگگ بوز بود۔ رنگ شی سیاہ و سفید بود۔ خدا بیامورزہ – ائیکے مہ – ای بوز رہ از ریزگگی سمبال کدہ بود۔ صاف ستھرا خوشنما ریزہ بوز بود۔ تمام روز پیشقل کدہ غول اَولی قیرتینگ قیرتینگ موکد۔ دہ یک بغل اَولی یک ریزہ گیلی کوڈول بود کہ دروازہ ندشت۔ از جای دروازہ یک دراز گرنگ کپرا مثلی جولک وری دراز لکتاو بود تا بوز رہ شاو یخ نکنہ۔
غول اَولی کم کلان بود۔ یک طرفِ اولی سہ خانے گیلی بود۔ پہلوی بئیٹک یک کلان آتش خانہ بود۔ او ام گیلی بود۔ از آتش خانہ کم دور یک غسل خانہ بود و دہ پہلوی شی پئیخانہ بود۔ ہر دوی شی جدا بود۔ دہ غول اولی از برانڈہ کم دور یک کلان سایہ دار درختِ توت بود۔ دہ تائستان ماشااللّہ مزہ دار شیرین توت موکد۔ دہ یک کنارے اولی خدا بیامورزہ بابے مہ او زمان کلان کلان سرخ ٹماٹر کشت موکد۔ Continue reading

Haqiqat/حقیقت

کس ام خبر نہ درہ کہ کائنات از کجا شروع شودہ و دہ کجا ختم موشنہ۔ کس ام خبر نہ درہ کہ کائنات چی قس کلان یا دراز استہ۔ کس ام خبر نہ درہ کہ دہ بین کائنات چند دانہ ستارہ استہ۔ چند سیارہ و چند گیلکسی یا نظامِ شمسی استہ؟
البتہ ای گپ رہ تمام خبر درہ کہ دہ کائنات ارب ہا ستارہ سیارہ و گیلکسی استہ و دہ بین یگ گیلکسی لاکھ ہا ستارہ و نظامِ شمسی استہ۔ مردم خبر درہ کہ زمین از مو جزِ یک نظامِ شمسی استہ و دہ ای نظام نو سیارہ دہ گردِ یک ستارہ یعنی روز حرکت مونہ۔
رقبے یک نظامِ شمسی دہ بین ارب ہا میل (مائل) استہ۔ شمو خودگون شوم ازی اندازہ کین کہ یک گیلکسی کہ دہ بین شی لاکھ ہا نظام شمسی باشہ اونا چی قدر کلان باشہ و خودِ کائنات کہ دہ بین شی ارب ہا گیلکسی باشہ اوناچی قدر کلان باشہ، بیخی از حساب تیرہ۔ Continue reading