Chulungi/چُولُنگی

دہ یخیا وقتیکہ سکول برای سہ ماہ بند موشود، تقریبن تمام بچہ ہا و دخترو سپارہ یا قرآن یاد گرفتو پیش یگو ملا دہ امام بارہ گاہ  یا پیش یگو نفر دہ خانہ مورافت۔ ما قد رفیقای محلے خو پیش یک نفر خانے شی نزدیکِ ناصر آباد بود صوب ساعتای دہ قرآن خواندو مورافتوم۔ چاشت ساعتای یک غئیدیکہ مو تمام مو رخصت (چھٹی) موشودی مو ہمیشہ از گلی بلوچا ہمرای رفیقا طرفِ خانہ میمادی۔ بیشتر گلی (کوچہ) او زمان پختہ نہ بود، کچہ بود۔ دہ گلی بلوچا تقریبن تمام دیوالای اولی (خانہ) گیلی، ریزہ و دروازے شی چوبی بود۔ یک کلان دراز نالی از غولِ گلی مورافت۔ دیگہ ریزہ ریزہ نالیا کہ از ہر خانہ بور موشود اونا دہ مینے کلان نالی کہ دہ غول گلی بود داخل موشود۔ قسم قسم بد بوی سامانا دہ مینے نالیا لول خوردہ دیدہ موشود۔ آدم مجبور بود کہ سر خو تاہ گرفتہ راہ بورہ تا مینے نالی ختا نشنہ۔ قرآن تای بغل مو موبود و مو از پہلوی کلان نالی و از بلے ریزہ نالیا ٹوپ ٹوپ کدہ از مینے کیل، کچ و تنگ گلی ہا طرف خانہ مورافتی۔ 

یک روز، حسبِ معمول ہمرای رفیقا طرف خانہ رئي بودوم کہ از یک خانہ آوازِ گانا (خواندن) دہ زبانِ فارسی امدہ رئي بود۔ ایتر احساس موشود مثلیکہ یگو نفر خواندہ رئي بود۔ آوازِ ٹیپ ریکارڈر نہ بود۔ قد آوازِ ڈول، دریہ، آرمونیم و باجہ قاتی قاتی آوازای چکو و خندے زن و مرد ام امدہ رئي بود۔ مو تمام رفیقا یک لہٰزا روک (ایستاد) شودی – طرف یک دیگے خو توخ کدی کہ ای چی قصہ یہ۔ آوازا از مینے یک ریزہ گیلی اولی امدہ رئي بود۔ دیوالِ اولی شی پَچق و کہنہ بود۔ ایتر معلوم موشود مثلیکہ از سالہا گیل کاری نہ شودہ بود۔ دروازے اولی شی ریزہ، کہنہ و چوبی بود۔ رنگای دروازے شی پوست پوست بود۔ نزدیکِ دروازے شی رافتوم دروازے شی امند پیش دھکہ ددوم مگہ زیاد واز نہ شود بخاطریکہ زنجیر بود۔ از چولنگی دروازہ توخ کدوم مگہ غول اولی شی زیاد معلوم نہ شود بخاطریکہ بلے دروازہ یک کوہنہ پردہ لکتاو بود مگہ آوازای گانا خواندوی زن و مرد امدہ رئي بود۔ تجسس مہ دہ ای دوران زیاد شودہ رئي بود۔ حیران بودوم کہ چتور توخ کنوم۔ دیگہ رفیقای مہ ام حیران بود۔ اونا ام ایطرف اوطرف چولنگی کدہ رئي بود کہ یگو چیز بینگرنہ مگہ دیدہ نموشود۔ 

یک رفیق مہ دہ ای دوران قرآن خو دیگہ رفیق رہ دد۔ پہلوی دیوال ایستہ شود۔ پشت خو دہ دیوال چسپند۔ مرہ اشارہ کد کہ بیا۔اونا ناخنای ہر دو دیستای خو دہ مینے یک دیگے شی مضبوط کدہ دہ پہلوی کورے خو گرفت۔ ما قرآن رہ دیگہ رفیق خو ددوم۔ بعد ازو، پای راس خو بلے دیستای شی ایشتہ از شانے شی گریفتہ خود خو بال کدوم۔ سر خو امند امند بال کدہ از بلے دیوال پوٹکی پوٹکی توخ کدو شروع کدوم تا یگو مرہ از غول اولی ننگرنہ۔ غول اولی از زن و مرد پور بود۔ خاتنو دیست راس شیشتہ بود و مرتیکو دیست چپ۔ دہ بین ازینا یک میز بود و بلے میز یک کلان گلدانی کہ مینے شی رنگا رنگ گل ہا بود ایشتہ بود۔ تمام خاتنو کالای نو، جل جلی و رنگ برنگ پوشیدہ بود۔ تمام سرای شی واز بود یعنی یگو ریزہ چادر بلے سرای ازونا نہ بود۔ روی بروی خاتنو، دہ مو تعداد مرتیکو شیشتہ بود۔ نزدیک میز، یک خاتو دہ آوازِ بلند فارسی شعر رہ دہ اندازِ غزل میخواند و دیگہ خاتنو دہ آوازِ بلند چکو زدہ یا خندہ کدہ اونا رہ تشویق موکد۔ غئیدیکہ شعرِ خاتو ختم موشود، یک مرتیکہ روی بروی ازو خاتو دیگہ طرف میز شیشتہ بود و جواب شی دہ شعر میدد۔ دیگہ مرتیکو چکو و دہ آوازِ بلند اونا رہ تشویق کدہ انجوای موکد۔ از ہر دو جانب امیتر شعر و جوابِ شعر میماد۔ تقریبِ عارسی مثلی یگو بالی وڈ فلمی سین وری معلوم بود۔ محفل ایقدر دلچسپ بود کہ ما اید نفامیدوم کہ ما کئي دہ گلی تاپریدوم۔ رفیقا رہ مینگرنوم کہ اونا طرف خانہ توتا کدہ رئیہ بود۔ دہ سر گلی یک نفر طرف ازمہ امدہ رئي بود۔ ما زود بال شدوم طرف رفیقا ڈبل کدو شروع کدوم۔ 

ای واقعہ تقریبن یگو سیوپنج سال پیش شودہ بود مگہ ما تا بالی ہر سین ازو تقریب دہ یاد مہ استہ۔ مردمِ منطقہ بلخصوص مہاجرای فارسی زبان کہ اونا از اوغانستان (قندہار) امدہ بود زیاد غریب بود مگہ تقریباتِ عارسی ازونا شاد بود۔ اکثر ازونا دہ خانے کرای زندگی موکد مگہ دل ہای ازونا خوشحال بود۔ ما دہ عارسیای مختلف قوم مثلن، اوغو، بلوچ، پنجابی، آزرہ، انگریز و ویلش رفتوم مگہ ایتر پرجوش، خوشحال و زندہ عارسی نہ دیدوم۔ 

یک ورق از کہنہ ڈائری

Leave a Reply

Your email address will not be published.

What is 7 + 9 ?
Please leave these two fields as-is:
IMPORTANT! To be able to proceed, you need to solve the following simple math (so we know that you are a human) :-)